Allergie

Een allergie is een overdreven afweerreactie van het lichaam op een bepaalde stof, zoals sigarettenrook of een stofje van plant of dier. Stoffen die een allergische reactie veroorzaken worden allergenen genoemd. Het lichaam kan in contact komen met een allergeen door huidcontact, inademing of consumptie. Klachten en symptomen Een allergische reactie van het lichaam op een allergeen is vaak erg fel en soms ongecontroleerd. Dit kan zich op vele manieren uiten. Bijvoorbeeld als eczeem, astma, jeukende huiduitslag, niezen of tranende ogen. Bij een allergische reactie komt uit de lichaamscellen onder andere de stof histamine vrij. Histamine veroorzaakt de meeste klachten. U kunt al bij een tweede contact met een bepaalde stof allergisch reageren. Soms treedt een allergie pas op, nadat u meerdere malen met de stof in aanraking bent geweest. Een acute allergische reactie kan direct optreden na contact met of na inademing of consumptie van bepaalde stoffen. Het lichaam reageert dan binnen enkele minuten en in de ernstigste gevallen kan een shock optreden. Voorbeelden van deze snelle allergieën zijn hooikoorts, huidreacties en bijen- of wespenallergie. Een allergische reactie kan ook vertraagd optreden. Na twee dagen ontstaan dan klachten op het lichaamsdeel dat met de stof in contact is gekomen. Voorbeelden hiervan zijn contacteczeem en de reactie van Mantoux (het TBC-krasje). Oorzaken In principe kan elke stof een overgevoeligheidsreactie veroorzaken. De meest voorkomende veroorzakers van een allergische reactie zijn de (uitwerpselen van) huisstofmijt, veren in dekbedden, huidschilfers en haren van (huis)dieren, voedingsbestanddelen, schimmels en stuifmeel(pollen) van grassen en bomen. Ook insectenbeten en -steken, sigarettenrook, geneesmiddelen (zoals penicilline), wasmiddelen, pleisters en bepaalde metaalsoorten kunnen een allergische reactie veroorzaken. Het is niet altijd gemakkelijk om te bepalen voor welke stof iemand allergisch is. Soms kan het nauwkeurig nagaan van veranderingen uitkomst bieden. Zeker in het geval van cosmetica of verf of bij verandering van bijvoorbeeld wasmiddel of wasverzachter. Als u regelmatig last heeft van overgevoeligheid en de oorzaak is niet te achterhalen, dan kan eventueel een allergietest worden gedaan. De meest voorkomende allergieveroorzakende stoffen worden dan op de huid aangebracht en vervolgens worden de reacties hierop getest. Er wordt vaak gedacht dat een allergie nooit overgaat. Dit is onjuist. Soms kunt u er ‘overheen groeien’. Hooikoorts Een veelvoorkomende allergische reactie is hooikoorts. Hooikoorts is een sterke reactie van de slijmvliezen van neus, ogen of oren op het stuifmeel van bomen of grassen. Deze zogenaamde pollenallergie komt in het voorjaar en in de zomer veelvuldig voor. De klachten uiten zich vaak in de vorm van verkoudheidsverschijnselen zoals een loopneus en rode ogen. Wilt u meer weten over dit onderwerp vraag dan bij uw Kring-apotheek naar de folder 'Hooikoorts'. Eczeem Eczeem is een allergische ontstekingsreactie van de huid. De huid vertoont rode plekken, bultjes, blaasjes en schilfers. Bij eczeem is bovendien vaak sprake van jeuk. Bij uw Kring-apotheek kunt u informeren naar de folder ‘Eczeem’. Voedselallergie U kunt ook overgevoelig zijn voor bepaalde voeding of voedingsbestanddelen, zoals schelpdieren, noten, fruit, lactose of gluten. Ook een bekend voorbeeld is de overgevoeligheid van baby’s voor koemelk. Het vermijden van deze voedingsstoffen door middel van een dieet is dan noodzakelijk. Wanneer moet u een arts raadplegen Allergie is een aandoening die bij voorkeur door een arts behandeld dient te worden. Zeker bij een acuut optredende allergische reactie, bijvoorbeeld na een insectenbeet of -steek, dient u zo snel mogelijk een arts te raadplegen. Ook bij een allergie waarvan de klachten erg lastig of pijnlijk zijn, doet u er goed aan om contact op te nemen met een arts. Zeker als u al een zelfzorgmiddel heeft geprobeerd zonder resultaat. Hoe is een allergische reactie te voorkomen Een allergische reactie is te voorkomen door het contact met de betreffende stof te vermijden. Zo kunt u zich bij hooikoorts beter niet in risicogebieden begeven. Wees gewaarschuwd op warme, droge zomerdagen en let op de speciale hooikoortsberichten op radio, teletekst en internet. Is er sprake van allergie voor huisstofmijt, probeer dan het huis stofvrij te houden. Dit gaat het best als u geen vaste vloerbedekking of stoffen bekleding toepast. Ook kunnen speciale allergeendichte matras- of kussenhoezen helpen bij deze vorm van allergie. Zorg voor dagelijkse ventilatie van de woning en neem maatregelen om de luchtvochtigheid zo laag mogelijk te houden. Geneesmiddelen Geneesmiddelen tegen allergie bevatten stoffen die de werking van histamine tegengaan: de zogenaamde antihistaminica. Ze zijn zowel vrij als op recept verkrijgbaar. Zelf gaan dokteren is echter niet aan te bevelen, omdat u vaak niet zelf kunt beoordelen om welke vorm van allergie het gaat. Ook hebben de meeste antihistaminica bijwerkingen en zijn vervelende wisselwerkingen met andere geneesmiddelen mogelijk. Vraag daarom altijd uw Kring-apotheek om advies, voordat u tot aanschaf van dergelijke middelen overgaat. Neusklachten Bij acute klachten kunt u neusdruppels of een neusspray met azelastine gebruiken, de werking begint na 15 minuten en houdt ongeveer 12 uur aan. Bij aanhoudende neusklachten als gevolg van hooikoorts kunt u gebruik van neusdruppels of neusspray met cromoglicaat overwegen. Het duurt 14 dagen voordat deze middelen optimaal werken, al merkt u al eerder enig effect. Bij deze middelen is het belangrijk te beginnen voordat u (langdurige) klachten krijgt. Als de neusklachten gepaard gaan met oogklachten kan eventueel een oogdruppel met cromoglicaat worden toegepast. Meestal worden echter door het gebruik van neusdruppels of neussprays ook de klachten van het oog een stuk minder. Uw Kring-apotheek kan u hierover informatie geven. Niezen In het geval van niesklachten kan gekozen worden voor de zogenoemde orale (via de mond) antihistaminica. Deze middelen kunnen ook gebruikt worden als incidentele blootstelling plaatsvindt. De tabletten kunnen dan het beste één tot twee uur voor de verwachte blootstelling ingenomen worden. Tegen een verstopte neus mag tijdelijk een neusdruppel of neusspray met xylometazoline gebruikt worden. Let op: Xylomethazoline neusdruppels kunnen bij langdurig gebruik averechts effect hebben en zelfs blijvende schade aan het neusslijmvlies veroorzaken. Daarom mogen ze niet langer dan vijf dagen achtereen gebruikt worden. Pijn en jeuk Om pijn en jeuk te bestrijden zijn bij uw Kring-apotheek verschillende pijn- en jeukstillende middelen verkrijgbaar. Probeer bij huiduitslag niet te krabben en bij geïrriteerde ogen niet in de ogen te wrijven. Dit kan de allergie namelijk verergeren of infecties in het oog veroorzaken. Desensibiliseren Het is mogelijk dat u langzaam een allergie opbouwt. Als u steeds met een kleine hoeveelheid allergieveroorzakende stoffen (allergenen) in contact komt, kunt u op den duur allergisch worden voor die stoffen. Dit verschijnsel komt bijvoorbeeld voor bij imkers die allergisch worden voor bijensteken. Andersom kan de allergie ook verdwijnen door steeds opnieuw kleine hoeveelheden allergenen in te spuiten. De allergische verschijnselen worden dan langzaam steeds minder. Dit wordt 'desensibiliseren' (minder gevoelig maken) genoemd. Deze behandelingswijze wordt onder andere gebruikt bij de bestrijding van hooikoorts. Het is een zeer langdurige behandeling. Het resultaat is niet voor alle allergieverwekkers even succesvol en kan per persoon verschillen. 2010c