Insectenbeten

Insecten steken of bijten om bloed als voeding op te zuigen (muggen,muskieten en dazen) of om zich te verdedigen (wespen, bijen en hommels). Insecten die steken om bloed op te zuigen, verliezen hun zuigbuis niet. Ook een wesp laat geen angel achter als hij steekt. Wordt u echter gestoken door een bij, dan blijft de angel (door een weerhaakje), met gifblaas in de huid hangen. De angel moet snel en zorgvuldig verwijderd worden. Klachten en symptomen Na een insectenbeet kunnen plaatselijke en algemene klachten optreden. Bij een plaatselijke reactie wordt de huid pijnlijk, rood en gezwollen en gaat na verloop van tijd jeuken. Normaal verdwijnt deze reactie na enkele dagen weer. Een algemene (allergische) reactie wordt gekenmerkt door een gevoel van zwakte, duizeligheid en misselijkheid. Dit kan gepaard gaan met braken. Zo'n allergische reactie kan in sommige gevallen levensbedreigend zijn. Dat laatste geldt ook voor steken in het mond en keelgebied, omdat door de zwelling de vrije luchttoevoer naar de longen kan worden belemmerd. Teken Teken zijn kleine (1-3 mm groot) spinachtige insecten. Teken kruipen, ze kunnen niet springen of vliegen. Ze leven vooral in struiken en hoog gras, niet alleen in natuurgebieden maar ook in parken en tuinen. Teken kruipen op passerende mensen of dieren en bijten zich vast in de huid. Door het opzuigen van bloed zwelt de teek op tot een bruinzwart bolletje van ongeveer 1 cm. Na enige dagen laat de teek vanzelf los. Steeds meer teken zijn besmet met ziekteverwekkers. Wanneer een teek de inhoud van een bepaalde klier in het wondje leegt, kunnen ziektes (zoals de ziekte van Lyme) worden overgebracht. Om dit te voorkomen moet een teek zo snel mogelijk, liefst binnen zes uur, worden verwijderd. Dit gaat het beste met een speciale tekentang. Een dergelijke tang voorkomt dat bij het verwijderen van de teek de inhoud van zijn speciale klier leeg gedrukt wordt of dat het kopje van de romp wordt getrokken. Smeer geen middeltjes (bv. alcohol) op de teek om hem te verdoven of te doden. Juist dan zal hij de inhoud van zijn klier in de wond spuiten. Wanneer een teek korter dan 24 uur op de huid is en op de juiste wijze is verwijderd, is de kans op besmetting klein. Wanneer de huid rond de beet na enige tijd toch een rode kleur krijgt, moet u een arts raadplegen. Ook als na enkele weken of maanden griepachtige verschijnselen of gewrichtspijnen optreden, dient u de tekenbeet aan een arts te melden. Wanneer moet u een arts raadplegen Bij een algehele allergische reactie (anafylactische shock), bij een zwelling in het mond en keelgebied en bij plotseling optredende benauwdheid dient met de grootst mogelijke spoed een arts te worden geraadpleegd. Als u na een insectenbeet koorts of jeuk over het hele lichaam krijgt is het verstandig contact op te nemen met de huisarts. Hoe zijn insectenbeten te voorkomen Er zijn een aantal maatregelen die u kunt nemen om een steek of beet van een insect te voorkomen: • Vermijd geparfumeerde cosmetica, dat trekt insecten aan. • Sla nooit naar insecten om ze te verjagen, hierdoor zullen ze zich juist gaan verdedigen. • Draag goedsluitende kleding, zodat de insecten geen kans krijgen in mouwen of broekspijpen te kruipen. • Ga in het donker niet dicht bij een lichtbron zitten, want insecten worden door licht aangetrokken. • Houd insecten op afstand op afstand door het dragen van witte kleding, door rook (van een kaars of wierook) of door het insmeren van de huid (en eventueel het besprenkelen van beddengoed) met een insectenwerend middel dat DEET bevat. Wat kunt u er zelf aan doen Als u gestoken bent door een bij, kunt u de angel verwijderen door tegen de steekrichting in met uw vingernagel de angel eruit te wippen of de angel snel met de vingernagel weg te krabben zonder de gifblaas plat te drukken. Het gebruik van een pincet is af te raden, omdat dan de kans bestaat dat het gifzakje leeg wordt geknepen. Om zwelling te voorkomen, kunt u de plek waar u gestoken bent korte tijd inwrijven met wat azijn, citroensap of verdunde(!) ammonia. Forse zwellingen kunt u het beste koelen met een ijskoude doek, eventueel gedrenkt in water met een scheut azijn. Geneesmiddelen Pijn en jeuk kunnen worden verzacht met lidocaïne- en/of mentholbevattende crème of gel. Ook Nestosylcrème en de After-Bitepen (bevat ammoniak) zijn hiervoor handige middelen. Een aantal jeukstillende middelen, zoals Azaron zijn minder gewenst omdat deze een overgevoeligheidsreactie kunnen veroorzaken. Kleine kinderen Bij alle genoemde middelen dient te worden voorkomen dat kinderen deze in de ogen of mond krijgen. Wanneer de middelen enige tijd zijn ingetrokken, kan het aflikken van de ingesmeerde plaatsen geen kwaad. Kinderen jonger dan twee jaar mogen geen producten met menthol gebruiken. Menthol kan bij jonge kinderen ernstige benauwdheid veroorzaken. Het verhaal dat insecten zouden worden aangetrokken door mensen met 'zoet bloed' berust op een misverstand. Sommige mensen worden inderdaad vaker gestoken dan anderen. Dat heeft echter niets met het bloed te maken, maar wordt veroorzaakt door de geur van de huid, die bij elke mens anders is. De ene huidgeur is 'aantrekkelijker' voor insecten dan de andere. 2009c