Verkoudheid

infologo2


Bij verkoudheid zijn de ademhalingswegen besmet met een virus. In principe is verkoudheid een onschuldige ziekte die vanzelf, meestal na een week, weer overgaat.

Klachten en symptomen
Verkoudheid kan gepaard gaan met een verstopte neus, niezen, lichte verhoging, keelpijn, hoest, hoofdpijn, oorpijn, tranende ogen, pijnlijke lymfeklieren in de hals, koortsuitslag en verlies van smaak en reuk.
Bij patiënten met astma of chronische benauwdheid en bij zuigelingen kan extra benauwdheid optreden. Bij verkoudheid raken ook vaak de kaak- en voorhoofdsholte ontstoken, waardoor kies- en hoofdpijn optreden.

Oorzaken
Er bestaan vele soorten verkoudheidsvirussen. U bent extra vatbaar voor besmetting als uw conditie door bijvoorbeeld oververmoeidheid of slechte voeding is verminderd. Hoewel blootstelling aan kou, tocht en vocht niet direct verkoudheid veroorzaakt, kan hierdoor wel uw weerstand verminderen, zodat het verkoudheidsvirus een kans krijgt.

Het verkoudheidsvirus wordt overgedragen via de huid bijvoorbeeld door iemand een hand te geven die net de neus heeft gesnoten of via de lucht bijvoorbeeld door niezen of hoesten.
Een verkoudheid verzwakt de lichaamsweerstand, waardoor andere bacteriën en virussen een kans krijgen.
Zo kan een tweede (en vaak ernstigere) besmetting ontstaan, zoals oorontsteking, griep of bronchitis.
Daarom wordt verkoudheid vaak verward met griep, terwijl griep in feite vaak een tweede besmetting is na de verkoudheid.

Wanneer moet u een arts raadplegen
Bij kleine kinderen moet extra worden opgelet. Overleg met de huisarts is verstandig bij kinderen:
jonger dan vier maanden, die langer dan één dag een temperatuur van 38ºC of hoger hebben
jonger dan zes maanden, die oorpijn hebben of moeten hoesten
ouder dan zes maanden, die langer dan vijf dagen hoesten
van zes maanden tot twee jaar oud, die langer dan 24 uur oorpijn hebben
ouder dan twee jaar, die langer dan drie dagen oorpijn hebben

Bij volwassenen is het verstandig een arts te raadplegen bij:
benauwdheid of bij het ophoesten van veel slijm
een temperatuur van 38º C of hoger die langer dan vijf dagen aanhoudt
het langer dan vijf dagen bestaan van (eenzijdige) pijn in bovenkaak, kauwpijn, kiespijn of pijn bij het voorover bukken
een tweede temperatuurstijging of een verhoging die al een paar weken bestaat

Hoe is verkoudheid te voorkomen
Het is onmogelijk om verkoudheid te voorkomen. Het risico op besmetting kunt u beperken door goede hygiënische maatregelen. Gebruik papieren zakdoekjes en gooi ze na één keer gebruiken weg, houd uw hand voor de mond bij hoesten en niezen en was de handen regelmatig. Een goede lichamelijke weerstand en een goede conditie kunnen de klachten verminderen. Een goede weerstand bouwt u op met gevarieerde voeding, voldoende nachtrust en een regelmatig leven.

Bij verkoudheid in de directe omgeving, kunt u proberen zoveel mogelijk uit de buurt te blijven van degene die verkouden is.

Wat kunt u er zelf aan doen
Zorg voor een goede nachtrust, een goede luchtvochtigheid en ventilatie in de leefomgeving en drink voldoende.

Vaak en krachtig snuiten prikkelt het slijmvlies in de neus en zorgt ervoor dat besmet slijm in de voorhoofdsholten en oren kan komen. Daarom is het beter de neus niet te hard te snuiten of beter nog, op te halen.

Hoewel de werkzaamheid van stomen nooit is bewezen vinden sommige mensen dat het bij verkoudheid verlichting geeft. Ook het toevoegen van producten als menthol, kamfer of kamille kan prettig aanvoelen. Een inhalator kan hierbij een handig hulpmiddel zijn. Voor jonge kinderen is stomen af te raden. De stoom kan te heet zijn en producten als menthol of kamfer kunnen bij kinderen tot twee jaar leiden tot ernstige benauwdheidklachten.

Geneesmiddelen
Verkoudheid is met medicijnen niet sneller te genezen.
Er moet gewoon uitgeziekt worden. De symptomen van verkoudheid kunnen met medicijnen wel worden verlicht.

Pijn en koorts
Tegen pijn en koorts kunt u een pijnstiller innemen.
Daarvoor kunt u het beste paracetamol gebruiken. Bij keelpijn kunt u het beste op een dropje of snoepje zuigen.

Let op: Geef kinderen liever geen pijnstillers met acetylsalicylzuur. Kinderen met de verschijnselen van griep of waterpokken mogen absoluut geen acetylsalicylzuur gebruiken vanwege een verhoogde kans op het syndroom van Reye. Dit syndroom wordt gekenmerkt door braken, toenemende sufheid en ademhalingsstoornissen en kan in het ergste geval tot de dood leiden. Bij kinderen verdient paracetamol daarom altijd de voorkeur.

Wilt u meer informatie over deze onderwerpen vraag dan bij uw Kring-apotheek naar de folders 'Pijn en koorts' en ‘Keelpijn’.

Verstopte neus
Bij een verstopte neus kan fysiologische zoutoplossing of xylometazoline gebruikt worden. Deze zijn als neusdruppels of als neusspray verkrijgbaar.
Baby's met een verstopte neus kunnen moeilijk drinken. Om het neusslijmvlies te laten slinken kunt u eventueel een zoutoplossing proberen. Bij uw Kring-apotheek zijn kant-en-klare zoutoplossingen voor volwassenen, kinderen en baby's te verkrijgen.
Kinderen tot twee jaar kunnen eventueel xylometazoline neusdruppels van 0,025% gebruiken.
Kinderen vanaf twee jaar mogen ook neusdruppels met 0,05% xylometazoline gebruiken.
Volwassenen en kinderen ouder dan zes jaar kunnen de sterkere variant hiervan (0,1%) nemen.

Neusdruppels kunnen bij langdurig gebruik een averechts effect hebben en zelfs blijvende schade aan het neusslijmvlies veroorzaken. Daarom mogen ze niet langer dan vijf dagen achtereen gebruikt worden.

Voordat u neusdruppels gebruikt is het belangrijk de neus te reinigen. Houd vervolgens uw hoofd achterover en breng het flesje een klein eindje in de neus. Buig na het druppelen of sprayen uw hoofd voorover. Kom daarna rustig overeind en snuit de neus opnieuw. Als er meerdere gezinsleden verkouden zijn, dient ieder gezinslid een apart flesje te gebruiken. Wilt u meer informatie over het toedienen van neusmiddelen vraag dan bij uw Kring-apotheek naar de gebruiksaanwijzingen ‘Neusdruppels’ en ‘Neusspray’.

Hoest
Bij hoest kunt u, afhankelijk van de soort hoest, middelen met een verzachtende, slijmoplossende of hoestprikkeldempende werking gebruiken. Vraag voor advies of meer informatie over hoest bij uw Kring-apotheek naar de folder ‘Hoest'.


2008c